Stel : een leerkracht is stom, leerlingen in de klas zijn boos of hebben veel plezier in de klas. Op de speelplaats, op café of thuis wordt er heftig over gepraat. Dat gesprek wordt online verder gezet : het internet is immers het verlengde van de gewone wereld. Je leest dan online zaken als : ‘diene van bio is niet goed in zijn hoofd’, ‘het schijnt dat de bosmens bij een andere vrouw zit’ of ‘die van ons marriet zijn zeker van silicone’. Of je ziet foto’s of filmpjes met leerkrachten in niet te benijden situaties of houdingen. Op het eerste zicht lachwekkend, wanneer je er even over nadenkt gewoon gênant.
Wanneer jongeren hierop worden aangesproken, gaan ze gemakkelijk in de verdediging : ‘het internet is tóch anoniem’, ‘op het internet zeg ik wat ík wil’ of ook ‘laat ons toch doen !’ Begrip voor de privacy van de leerkracht waarin ze teleurgesteld zijn, is aan hen niet besteed.
Helaas, driewerf helaas :
- Het internet is niet anoniem, online roddel is al snel voor heel de wereld. Het begint met een berichtje op Facebook en eindigt in de cache van Google. Veelal is dat laatste niet de bedoeling geweest, maar helaas wel het resultaat.
- Niet alleen de aangeklaagde staat te kijk, ook de auteur van de roddel : elke foto op Netlog en Facebook is ‘gehandtekend’ met een uniek nummer die gelinkt is aan de pagina van de eerste uploader; elk filmpje op YouTube is gelinkt aan het e-mailadres én IP-adres van de uploader. De bron van de roddel is daardoor – met wat hulp van de netwerksite en de politie – gemakkelijk te vinden.
- Iets online zetten gaat gemakkelijk. Het eraf halen, is veelal niet te doen. Je houdt immers niet tegen wat anderen doen met wat ze online vinden : een filmpje is snel gedownload, een schermafbeelding vlot genomen. Waarna zij het mogelijk opnieuw online zetten.
Het kan ook meevallen :
- Het is mogelijk dat een berichtje niet opvalt. Zolang de eigenaar van een Netlogpagina minderjarig is – alvast volgens de geboortedatum op Netlog -, komt die pagina overigens niet in Google terecht.
- Het is mogelijk dat het slachtoffer van de roddel niet door heeft van wie de roddel komt of niet naar de politie stapt.
- Het is mogelijk dat niemand van het brede internetpubliek een schermafbeelding van de roddel neemt of het gewraakte filmpje downloadt. Als je het bericht of het filmpje van het internet afhaalt, is het dan ook echt helemaal offline.
Uiteraard blijft voorkomen beter dan de brokken op te ruimen. Daarom een paar tips.
Tips voor jongeren
- Wie teleurgesteld is, wil zijn ei kwijt bij anderen. Klagen en zagen kun je vrijuit op de speelplaats, thuis of op café. Je wordt gehoord, je krijgt reactie. Problemen krijg je er waarschijnlijk niet mee. Het internet is hiervoor evenwel een erg slecht medium. Het kan je zuur opbreken.
- Je hebt er zelf belang bij om de relatie met je leerkrachten en met de school goed te houden. Al was het maar omdat zij op het einde van het schooljaar beslissen of je over mag of niet.
- Gaat een vriend online uit de bocht : spreek hem of haar erover aan. Mogelijk beseft die zelf niet wat die zichzelf en anderen aandoet. Of laat hij/zij zich leiden door boosheid. Een goed gesprek kan al veel druk van de ketel wegnemen.
Tips voor leerkrachten
- Ga voor een goede relatie met je leerlingen. Wees duidelijk in je verwachtingen. Pak mogelijke frustraties bij leerlingen aan vóór ze ontsporen. Overweeg eventueel coaching/nascholing rond klasmanagement of het effectief omgaan met agressie bij leerlingen.
- Ga voor een correcte relatie met je leerlingen. Vermijd rolverwarring. Dat geldt zeker voor leerkrachten die vanuit hun opdracht dichter bij leerlingen staan. Besef dat leerlingen je (vriendschappelijk) gedrag anders kunnen interpreteren dan bedoeld. En daar dan anders op reageren dan je verwacht had.
- Besef dat je voor leerlingen een publiek figuur bent. Ook op straat. Ook met carnaval. Dat was vroeger ook zo. Maar waar leerlingen toen onder elkaar vertelden over ‘die leerkracht die ze zus en zo gezien hebben’, komt vandaag de gsm met camera boven. Is dat een smartphone, dan sta je een minuut later misschien reeds te pronken op Facebook. Online ontbreekt uiteraard de context van de foto of het filmpje, waardoor zij die er niet bij waren – leerlingen, ouders, directie, collega’s – de situatie mogelijk anders (lees : negatiever) interpreteren dan hoe het in realiteit was. Daar heb je dan helaas geen verweer tegen.
Tips voor scholen
- Ga voor een leerlingvriendelijke school. Maak daarbij werk van een anti-pestbeleid.
- Maak afspraken over het internet-vaardig maken van leerlingen : in welk vak en jaar komt welk aspect aan bod, wanneer en waarvoor wordt een spreker ingehuurd.
- Maak afspraken met de leerkrachten over hun online gedrag : wat met chatten met leerlingen, wat met vriend zijn van leerlingen op Facebook ? Een spreker kan bijdragen tot de bewustwording van de problematiek.
- Schrijf in het schoolreglement dat wie een groep start op Netlog of Facebook die zich richt op de eigen klas of school, de school hierover informeert. Maak met de moderator duidelijke en haalbare afspraken. Of beter nog : zorg voor een eigen netwerksite (suggesties volgen nog) voor de leerlingen van de school. Spreek goed af wie deze modereert en wat die doet met de privé-informatie die hij/zij hiermee verwerft.
- Neem actie wanneer het online verkeerd gaat. De school kan er alleen bij winnen : de online reputatie van de school, het veiligheidsgevoel van de leerkrachten, de sfeer onder leerlingen. Besef evenwel dat de school niet de enige speler is : wat anderen doen of nalaten, heeft men niet zomaar in de hand.
RSS
Short URL
Reacties