De presentaties Internetvaardig sloten in het verleden perfect aan bij de vakoverschrijdende eindtermen. Vanaf 1 september 2010 gelden er in het secundair onderwijs in Vlaanderen nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (of VOETen). Ook nu weer kan een presentatie een middel zijn om een aantal van deze VOETen te realiseren. In dit artikel focussen we op deze VOETen. Mogelijk maakt dit artikel ook het werk lichter van de leerkracht of directie die een presentatie Internetvaardig pedagogisch wil verantwoorden.
In dit artikel ga ik er van uit dat de lezer vertrouwd is met het kader van deze VOETen. Om wie niet vertrouwd is met het onderwijs in Vlaanderen een beetje vooruit te helpen :
Eindtermen beschrijven wat leerlingen moeten kennen en kunnen en welke houdingen van hen worden verwacht. Veelal zijn die vakgebonden : elke vakleerkracht heeft de opdracht ervoor te zorgen dat de leerlingen zijn/haar eindtermen afdoende bereiken. Aan vakoverschrijdende eindtermen moeten alle leerkrachten hun steentje bijdragen opdat leerlingen deze bereiken. In veel scholen werkt men daarvoor o.m. met projecten, studiereizen, edg. VOETen bestaan reeds meer dan tien jaar. Deze zijn ondertussen geupdated.
Je kunt er meer over lezen op deze pagina van het departement onderwijs : Uitgangspunten bij de vakoverschrijdende eindtermen/ontwikkelingsdoelen globaal voor het secundair onderwijs

Alle presentaties : de STAM
Tijdens de presentaties worden de leerlingen aangesproken op elf sleutelcompetenties, nl. :
11 Kritisch denken : De leerlingen kunnen gegevens, handelwijzen en redeneringen ter discussie stellen a.d.h.v. relevante criteria.
12 Kritisch denken : De leerlingen zijn bekwaam om alternatieven af te wegen en een bewuste keuze te maken.
13 Kritisch denken : De leerlingen kunnen onderwerpen benaderen vanuit verschillende invalshoeken.
14 Mediawijsheid : De leerlingen gaan alert om met media.
15 Mediawijsheid : De leerlingen participeren doordracht via de media aan de publieke ruimte.
16 Open en constructieve houding : De leerlingen houden rekening met ontwikkelingen bij zichzelf en bij anderen, in samenleving en wereld.
17 Open en constructieve houding : De leerlingen toetsen de eigen mening over maatschappelijke gebeurtenissen en trends aan verschillende standpunten.
18 Respect : De leerlingen gedragen zich respectvol.
19 Verantwoordelijkheid : De leerlingen nemen verantwoordelijkheid op voor het eigen handelen, in relaties met anderen en in de samenleving.
24 Zelfredzaamheid : De leerlingen maken gebruik van de gepaste kanalen om hun vragen, problemen, ideeën of meningen kenbaar te maken.
27 Zorgzaamheid : De leerlingen dragen zorg voor de toekomst van zichzelf en dat van anderen.
Al deze competenties worden tijdens de presentaties Internetvaardig aangesproken en waarschijnlijk ook in andere schoolse situaties. De competenties die het meest specifiek zijn voor de presentaties Internetvaardig, zitten onder de noemer ‘mediawijsheid’.
Met mediawijsheid bedoelt men ‘een bewuste en kritische houding ten opzichte van klassieke (televisie, radio, pers) en nieuwe media (internettoepassingen, sms) en het vermogen tot een alledaags, informeel en creatief mediagebruik dat (impliciet of expliciet) gericht is op participatie in de culturele publieke sfeer (lezersbrief, you tube, chatrooms, blogs, webcam, enz.)’ (bron : Dep. Onderwijs).
Zelf vind ik mediawijsheid een wat ongelukkige term die uit Nederland is aangewaaid. Wijsheid kun je immers niet aanleren, dat verwerf je na de nodige levenservaring. Ik verkies ‘mediavaardigheid’. Omdat de presentaties focussen op het medium ‘internet’, staan deze ook onder de titel ‘Internetvaardig’. Je kunt zeggen dat de presentaties tot doel hebben de ‘internet-vaardigheden’ van de leerlingen aan te scherpen.
De presentaties in de 1e graad : VOETen ICT
08 De leerlingen kunnen ICT gebruiken om op een veilige, verantwoorde en doelmatige manier te communiceren.
10 De leerlingen zijn bereid hun handelen bij te sturen na reflectie over hun eigen en elkaars ict-gebruik.
Bij ICT denkt men veelal aan het ‘technisch kunnen’, bv. de leerlingen kunnen een Netlogpagina aanmaken. Tijdens de presentaties Internetvaardig is dit niet de focus, maar wél hoe je op een verantwoorde manier ICT kunt gebruiken, bv. de leerlingen gaan verantwoord om met het al dan niet plaatsen van persoonlijke informatie op Netlog.
De presentaties 2e en 3e graad : VOETen leren leren
In de presentaties van de 2e en de 3e graad gaat ook aandacht naar het kritisch omgaan met de informatie die men vindt op het internet en worden de leerlingen ook de nodige tools aangereikt. Dit sluit aan bij volgende VOETen :
2e graad – 3 Informatieverwerving : De leerlingen kunnen uit gegeven informatiebronnen en -kanalen kritisch kiezen en deze raadplegen op te bereiken doelen.
3e graad – 3 Informatieverwerking : De leerlingen kunnen diverse informatiebronnen en -kanalen kritisch kiezen en raadplegen met het oog op te bereiken doelen.
Om te eindigen een stoute vraag : wie drukt dit artikel af en turft tijdens een presentatie de eindtermen aan die effectief worden aangeboord. Ik ben benieuwd naar het oordeel van de criticus.
Reacties