Leerlingen 1e graad SO

Nieuw in 2018-2019

  • 3 nieuwe thema’s : 100 Digitale balans, 500 Identiteit & imago en 800 Wetten & afspraken
  • De tijdsduur van de items wordt aangegeven in minuten.
  • In de meeste presentaties wordt gebruik gemaakt van de interactieve tool Plickers (tot max. 125 leerlingen) of Mentimeter.

 


Programma’s

Standaard duurt een presentatie voor leerlingen 2 lesuren of 100 minuten. Een kortere of langere presentatie kan uiteraard ook.  

Lees ook : een programma kiezen

Legende bij de tabellen :

Items : de beschrijving van de items vind je verder op deze pagina.
Minuten : de opgegeven tijd kan wijzigen doorheen het jaar !

140 Digitale balans – NIEUW THEMA 

Deze presentatie bevat deels items die geschreven werden voor leerlingen van de 2e graad.

Samenvatting :

Teveel jongeren kunnen geen uur zonder hun smartphone. Dat heeft effect op hoe ze offline omgaan met hun vrienden, hoe ze zich bewegen op straat, hoe (on)bereikbaar ze zijn thuis. Noem het een ongewenst gevolg van wat vanuit de ontwerpers van de populairst sociale media ook de bedoeling was : mensen dusdanig dopamineprikkels geven dat ze op het medium blijven. Deze presentatie wil bewustwording aanwakkeren; de leerlingen krijgen ook praktische tips, voor henzelf en voor hun vrienden.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
141Smartphone, smart friends25
153Digitale balans20NIEUW
142Sociale media verslaafd25
155Multitasking25
Totaal100
240 Nieuws & informatie 

Samenvatting :

‘Het is waar, ik heb het gelezen online’. Een dooddoener die leerlingen nog steeds hanteren. We kijken kritisch naar nieuws, foto’s, filmclips, … en gaan na hoe je kunt weten wat waar is of fake.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
241Kritisch kijken30
242Viraal nieuws30
243Echt of bewerkt ?30
Totaal100
340 Pesten – In 2018-2019 in de top 3 van meest gevraagde programma’s

Samenvatting :

In deze presentatie bekijken we offline versus online pesten, online grapjes tegenover echt pesten. We bekijken verder hoe je best reageert als je zelf gepest wordt : wat werkt én wat werkt niet. Of we geven aandacht aan wat de vele omstaanders kunnen doen : zij kunnen het verschil maken !

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
341Online pesten : intro40
342Pesten : gepest50Naar keuze : 342 of 343
343Pesten : de omstaanders50
Totaal100

Tip : combineer dit programma met een toneelvoorstelling

440 Privacy – In 2018-2019 in de top 3 van meest gevraagde programma’s

Samenvatting :

Je privacy en het internet zijn geen vrienden, dat weten we. Hoewel, leerlingen hebben niet altijd door hoe snel een persoonlijk bericht snel wereldwijd verspreid kan zijn, dat we onze locatie onbewust prijsgeven en welke prijs we betalen bij gratis apps, nl. onze privacy.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
843Sociale media & de wet15Nieuw
441Privacy online30
442Gratis apps & accounts20
443Privacy & je locatie20
Totaal100
450 Privacy – NIEUW

Dit programma komt uit het aanbod voor leerlingen van de 2e graad.

Samenvatting :

In deze presentatie passeren een 10-tal korte items de revue : je webcam, Facebook likes, cookies, je locatie, ontgoogelen, gratis apps, privacy-voorwaarden, privacy-bewust handelen, publieke wifi, … Mét telkens een ‘quiz’-vraag én tips hoe je kunt zorgen voor méér privacy online.

540 Identiteit & imago – NIEUW THEMA

Samenvatting :

Echt en onecht lopen online door elkaar. Hoe echt tonen we onszelf ? Hoe erg is het om maar gewoon te zijn en een gewoon leven te lijden ? Hoe echt zijn de anderen ? Hoe kan ik dat weten ? Jongeren gaan hun populariteit afmeten aan de likes die ze krijgen. Hoever ga je daar in ?

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
541Echte vrienden15
542Fake vriend15NIEUW
543Mijn selfie & ik15
544Hoe toon ik me ?15
545Populair20
546A day in my life15NIEUW
Totaal100
640 Seksualiteit – In 2018-2019 in de top 3 van meest gevraagde programma’s 

Samenvatting :

De meeste leerlingen in de eerste graad zijn nog niet toe aan een seksuele relatie. Toch hebben velen al intieme foto’s gezien of weten ze dat sommige leerlingen er iets mee zijn tegengekomen. Het is dan ook hét het moment om hen hiervoor te sensibiliseren. We starten met de vraag wat je zou doen als iemand je vraagt om een pikante foto. We bekijken hoever een foto online verspreid kan geraken en wat je best doet als je ‘per toeval’ een intieme foto ontvangt.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
641Intieme foto gevraagd10
642Snapchat shit20
643Intieme foto verspreid10
644Intieme foto ontvangen10
Totaal60

Over dit programma zegt Andy Corneillie, beleidsmedewerker in GO! Campus Torhout (2018-2019) :

Onze school vroeg Filip Bourgeois om onze leerlingen van de 1ste graad in te wijden in de gevaren van het internet. Uit ervaring weten we dat de laatste jaren vooral sexting een probleem wordt eens de puberteit zich in de 2de graad volledig inzet. We wilden onze leerlingen die nu hun eerste stappen aan het zetten zijn op Snapchat, Instagram en andere sociale media dan ook graag sensibiliseren.

De interactieve sessie zorgde voor een boeiend spel van vraag, antwoord én oplossingen tussen Filip en onze leerlingenpopulatie. Soms grappig, soms serieus, heel vaak confronterend … een aangename afwisseling tussen de diverse onderdelen van de lezing. Vooral de speurtocht naar hoever een pikante foto zich online verspreidt heeft velen doen schrikken.

We kunnen de lezingen van dhr. Bourgeois ten zeerste aanbevelen.

Tip : combineer dit programma met een toneelvoorstelling

740 Veilig internet & ICT

Samenvatting :

In deze presentatie een mix aan items rond veilig internet & ict. Eerst kijken we naar een veilig wachtwoord, voor velen nog steeds nodig. We gaan verder met het anoniem pesten, wat eigenlijk niet kan, en feitelijk  alleen kan zo lang de politie er zich niet mee moeit. Ik geef aansluitend concrete tips hoe je je Facebook kunt beveiligen. We sluiten af met tips hoe je met PowerPoint-techniek je presentatie kunt versterken, dan wel om zeep kunt helpen.

Tip : Voorzie aansluitend een lesuur waarin de leerlingen onder begeleiding van hun (klas)-leerkracht hun Facebook-instellingen op punt zetten en/of kunnen oefenen met een presentatietool.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
741Veilig wachtwoord20
742Anoniem pesten25
745Facebook instellingen20
746Instellingen sociale media20Nog in voorbereiding - wordt verwacht vanaf 2019
743Presentatie-techniek15
Totaal100
840 Wetten & afspraken – NIEUW THEMA 

Samenvatting :

Mag je een foto nemen van je vrienden, je familie, andere mensen ? Mag je zo’n foto online plaatsen ? Mag je zo’n foto delen ? Wat als je online getagd bent en je wilt dat niet : wat kun je eraan doen ? En hoe zit het met de nieuwe wet op jongeren op sociale media ?

Programma :

ItemsTijdsduurOpmerking
Intro10
843Sociale media en de wet15NIEUW
841Wat mag met foto's ?45NIEUW
842Getagd op Facebook10
Totaal80

 


Items

Tip : Niet alle items staan beschreven op deze pagina :

  • De beschrijving van de items met het cijfer 5 in het midden vind je bij het aanbod voor leerlingen 2e graad SO.
  • De beschrijving van de items met het cijfer 6 in het midden vind je bij het aanbod voor leerlingen 3e graad SO.

Intro

Inleiding & slot van de presentatie. Komt in een presentatie uiteraard maar 1 keer voor.

Pauze

Bij een presentatie van meer dan 1 lesuur kan halfweg een ‘babbelpauze’ van enkele minuten voorzien worden. Bij een presentatie van meer dan 2 uur is een langere pauze (speeltijd) aangewezen. Een pauze telt voor de kostprijs standaard mee als presentatietijd.

141 Smartphone, smart friends ?

De voorbije 40 jaar kenden we een ganse evolutie van de draadloze telefoon over de gsm naar de smartphone. Toch is er méér veranderd dan louter techniek : de smartphone heeft een grote invloed in waar we mee bezig zijn – met de smartphone – en hoe we met elkaar omgaan – via de smartphone. Meer en meer jongeren storen zich hier aan, zeker als hun vriend(in) hen geen blik gunt omdat hij/zij met iets anders bezig is : zijn/haar smartphone. We bekijken het fenomeen en hoe je het kunt aanpakken bij de ander, bij jezelf of samen.

142 Sociale media verslaafd

Meer en meer jongeren kun je ook behoorlijk verslaafd noemen aan hun smartphone, of beter : aan de sociale media. Behoorlijk indringend ! Dit item ronden we af met tips om weer controle te krijgen over je sociale leven.

241 Kritisch kijken

‘Het is waar, want het stond op internet’. Een dooddoener die leerlingen nog steeds hanteren. In dit item kijken we kritisch naar nieuws, foto’s, filmclips, … en gaan na hoe je kunt weten wat waar is of fake.

242 Viraal nieuws

Op Facebook en Youtube gaan dagelijks clips viraal. Soms twijfel je of het wel kan wat je ziet, of de clip niet in scene is gezet of zelfs een hoax is. Maar hoe kunnen we dat weten ? En delen we zo’n virale clips, of niet ?

243 Echt of bewerkt ?

Je komt online geregeld fantastische foto’s tegen waarbij je twijfelt of wat je ziet wel kan. Terecht : het standpunt van de fotograaf kan een ‘verkeerde’ indruk geven, beeldbewerking is courant. We bekijken dat bij heel wat foto’s en geven een gemakkelijke tip om na te gaan of een foto echt is of bewerkt.

341 Online pesten : intro

We plaatsen pesten tegenover plagen en kattenkwaad, bekijken hoe online grapjes gemakkelijk verkeerd overkomen en vergelijken offline met online pesten. We bekijken ook de klassenpagina’s of chatgroepen van de klas online : wie mag/moet erbij, wat met online uitsluiten, negeren en samenspannen ?

342 Pesten : gepest

Wat kun je doen als je online gepest wordt ? Hoe reageer je best ? Wat werkt niet ? Waar kun je terecht voor hulp ?

343 Pesten : de omstaanders

Wat kun je doen als je getuige bent van online gepest ? We geven 10 praktische tips mee en ronden af met enkele casussen.

441 Kleine privacy

Chat-apps worden door leerlingen graag gebruikt om met vrienden contact te houden. Met de sociale media daarentegen kun je heel de wereld bereiken. Of wordt je voor heel de wereld zichtbaar, het is maar hoe je het bekijkt. Dat besef hebben leerlingen veelal niet, bij het plaatsen van privé-informatie, een berichtje of bij het taggen van foto’s. Daarom tonen we het in dit programma concreet. En hoe je op een verstandig manier online actief kunt zijn.

442 Kat op Instagram

Elke foto die we online plaatsen, bevat onzichtbaar extra informatie : de EXIF-gegevens. Het gaat om heel wat gegevens die min of meer persoonlijk zijn en waar velen geen flauw benul van hebben. Voor dit item volgen we de foto van een Gentse huiskat die op Instagram werd geplaatst en toon ik hoe gemakkelijk je kunt terugvinden waar die kat (en diens eigenaar) wonen. Ik pleit ervoor om kritisch te kiezen welke persoonlijke gegevens je online prijsgeeft en toon hoe je EXIF-gegevens kunt verwijderen.

443 Gratis apps & accounts

Je privacy op publieke sociale media als Facebook heb je deels zelf in de hand. Bv. door ervoor te zorgen dat alleen je vrienden je berichten kunnen zien. Of je niet zomaar laten taggen op foto’s. Er is evenwel meer : sociale media zijn gratis. Daar staat een prijs tegenover, die van onze privacy. Ook dat heb je deels zelf in de hand. Bv. door (indien gewenst) van die sociale media geen gebruik te maken of (voor zover mogelijk) je privacy-instellingen aan te passen. Complexe zaken op een eenvoudige manier gebracht.

541 Echte vrienden

In dit item nemen we onze vrienden onder de loep : hoeveel vrienden hebben we online en offline ? Wat mogen zij over ons weten, hoe tonen we ons ? Wat betekent dit t.a.v. wie online onze vrienden zijn : tonen ze zich echt zoals ze zijn ?

542 Fake vriend – NIEUW

Niet iedereen online is zoals we die zien online. Sommige accounts zijn gewoon fake of mensen doen zich voor als iemand anders. Dat kan behoorlijk pijnlijk zijn als je verliefd wordt op iemand en die dan later anders blijkt te zijn. Hoe kun je hier alert voor zijn ? Hoe zorg je voor jezelf bij een eerste ontmoeting ?

543 Mijn selfie en ik

Met de selfie tonen we ons zoals we gezien willen worden. Mooi. Maar wat is mooi zijn ? Zoals we zijn ? Of zoals we willen zijn. Of zijn we mooi genoeg ?

544 Hoe toon ik me ?

Mensen tonen zich online vaak anders dan ze in het echt zijn. Daar zijn we niet alleen in. Maar wat als we maar een doorsnee lichaam hebben, of een doorsnee leven ? Hoe tonen we ons dan online ?

545 Populair

Vandaag ben je maar iemand als je online populair bent : veel vrienden, veel volgers, … als het maar veel is. Eerst volgen we het verhaal van een meisje dat heel veel volgers wenste en dat op een bizarre manier realiseerde. Als alternatief stellen we voor om uit te pakken met wat je kunt, dat mag immers best gezien worden.

546 A day in my life – NIEUW

Meer en meer mensen documenteren hun ganse leven online met foto’s en filmclips. Logischerwijze haal je dan je smartphone boven als je ‘erbij’ bent, bv. bij een ongeval, terwijl anderen de slachtoffers helpen.

641 Intieme foto online

We starten met de vraag wat je zou doen als iemand je vraagt om een pikante foto. We bekijken hoever een foto online verspreid kan geraken.

642 Snapchat-shit

Snapchat is een leuke app op je smartphone. Hoe veilig is Snapchat ? We bekijken hoe foto’s toch verspreid kunnen raken en hoe je dat voor intieme foto’s kunt voorkomen.

643 Intieme foto verspreid

Een intieme foto die verspreid geraakt, kan de wereld rond gaan en daar jaren vindbaar blijven. We gaan het na voor een foto die ooit op Netlog stond.

644 Intieme foto ontvangen

Het delen van een sexy foto lijkt het nieuwe normaal te worden, zegt Vlaams en Nederlands onderzoek. Wat als je een intieme foto te zien krijgt ? En wat als je zo’n foto bewaard hebt van iemand met wie het even aan is geweest ? Een pleidooi om met wat je in vertrouwen gekregen hebt, ook vertrouwelijk te houden, of gewoon te verwijderen.

741 Veilig wachtwoord

Wat is een veilig wachtwoord ? Ik laat enkele vrijwilligers hun wachtwoord testen op kraakbaarheid en vertel hoe je kunt zorgen voor een niet-te-kraken-wachtwoord. Tip : met een combinatie van letters, cijfers en leestekens kom je er vandaag (helaas) niet meer !

742 Anoniem pesten

Online tonen leerlingen minder remmingen dan offline. Dat is nog meer het geval als ze het idee hebben dat niemand kan weten wie een pestbericht verstuurd heeft via mail of sms of wie achter een online account zit. Helaas voor hen is dat niet de realiteit : van elke mail is te traceren van waar die komt, van elk sms-je is te zien van waar die verstuurd werd, een twitterbericht verstuurd met de gsm kan soms gelokaliseerd worden. Dit toon ik heel concreet : behoorlijk onthutsend voor leerlingen die denken online anoniem bezig te kunnen zijn !

743 Presentatie-techniek

Het brengen van een korte presentatie is voor veel leerlingen een schooltaak ‘met uitdaging’.  Een presentatie bijwonen van een spreker kan voor hen al inspirerend zijn. In dit item krijgen ze extra tips voor hun ‘Powerpoint’ : hoe kan je je verhaal visueel ondersteunen of juist verknallen. Met tal van voorbeelden en een grote portie humor.

745 Facebook instellingen

Facebook is een fantastisch sociaal medium, maar ook een plek waar je privacy bedreigd wordt, alsook waar gepest wordt. Dat heb je deels zelf in de hand. Ik laat een vrijwilliger inloggen en bekijk nìet zijn/haar tijdlijn, maar bespreek de belangrijkste knopjes van de instellingen om je Facebook méér privacy-veilig en/of pest-veilig te maken.

841 Wat mag met foto’s ? – NIEUW

Mag je een foto nemen van je vrienden, je familie, andere mensen ? Mag je zo’n foto online plaatsen ? Mag je zo’n foto delen ? Veel jongeren hebben hier geen idee van, behalve wat ze er thuis over horen (en zien). In dit item worden de puntjes op de i gezet. Mét concrete situaties waarin de leerlingen wat ze gezien hebben, moeten toepassen.

842 Getagd op Facebook

Het nieuwe normaal : mensen nemen foto’s, plaatsen die op Facebook en taggen je. Dat is ook de bedoeling … van Facebook. En best handig. Toch wil niet iedereen dat. In dit item focussen we op het taggen en getagd worden : wat is er mis mee, wat kun je eraan doen ?

843 Sociale media en de wet – NIEUW

Tot vorig jaar was het niet duidelijk of kinderen op sociale media mochten. De realiteit was dat dit afhingen van hun ouders. Dit jaar heeft Europa en ons parlement een lijn getrokken : jongeren mogen op sociale media vanaf 13 jaar. Dit brengt veranderingen teweeg, zowel bij de sociale media zelf als voor de jongeren.

 

Print Friendly, PDF & Email
IV OSO Oostakker Edugo 2012