Leerlingen 1e graad SO

Deze pagina wordt klaargezet voor het schooljaar 2018-2019. 

Nieuw in 2018-2019

  • 3 nieuwe thema’s : 100 Digitale balans, 500 Identiteit & imago en 800 Wetten & afspraken
  • De tijdsduur van de items wordt aangegeven in minuten.

 


Programma’s

Standaard duurt een presentatie voor leerlingen 2 lesuren of 100 minuten. Een kortere of langere presentatie kan uiteraard ook.  

Lees ook : een programma kiezen

Legende bij de tabellen :

Items : voorlopige nummering en titels ! De beschrijving van de items vind je verder op deze pagina.
Minuten : de opgegeven tijd kan wijzigen !

 

140 Digitale balans – NIEUW THEMA 

Deze presentatie bevat deels items die geschreven werden voor leerlingen van de 2e graad.

Samenvatting :

Teveel jongeren kunnen geen uur zonder hun smartphone. Dat heeft effect op hoe ze offline omgaan met hun vrienden, hoe ze zich bewegen op straat, hoe (on)bereikbaar ze zijn thuis. Noem het een ongewenst gevolg van wat vanuit de ontwerpers van de populairst sociale media ook de bedoeling was : mensen dusdanig dopamineprikkels geven dat ze op het medium blijven. Deze presentatie wil bewustwording aanwakkeren; de leerlingen krijgen ook praktische tips, voor henzelf en voor hun vrienden.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
141Smartphone, smart friends20
142Smombies & addicts20
153Digitale balans25NIEUW
155Multitasking25
Totaal100
240 Nieuws & informatie 

Samenvatting :

‘Het is waar, ik heb het gelezen online’. Een dooddoener die leerlingen nog steeds hanteren. We kijken kritisch naar nieuws, foto’s, filmclips, … en gaan na hoe je kunt weten wat waar is of fake.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
241Kritisch kijken30
242Viraal nieuws30
Pauze10
243Fake nieuws30NIEUW
244Echt of bewerkt ?30
Totaal140
340 Pesten – In 2017-2018 in de top 3 van meest gevraagde programma’s

Samenvatting :

In deze presentatie plaatst de spreker pesten tegenover plagen en kattenkwaad en toont hij hoe online grapjes gemakkelijk verkeerd overkomen. We bekijken ook de klassenpagina’s of chatgroepen van de klas online : wie mag/moet erbij, wat met online uitsluiten, negeren en samenspannen ? De omstaanders worden aangemoedigd om op te komen voor de sfeer in de klas.

Digitaal pesten scheert een hoge vlucht : veelal door kinderen die niet door hebben hoe hard iets kan aankomen bij een ander, soms door kinderen die een klasgenoot kwaad willen aandoen. In deze presentatie plaatst de spreker pesten tegenover plagen en kattenkwaad en toont hij hoe online grapjes gemakkelijk verkeerd overkomen. De omstaanders worden aangemoedigd om op te komen voor de sfeer in de klas. Wie gepest wordt, krijgt mee wat je kunt doen. De argumenten van pesters worden getoetst op hun waarheidsgehalte, waarna hij hen aanmoedigt om positief te scoren.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
341Online pesten : intro30
342De pester10
Pauze10
343AOffline gepest25
343BOnline gepest20
344Gepest melden20
345Anonieme roddel15
346De omstaanders35
Totaal175

Tip : De tijd die nodig is voor het ganse programma, is wellicht niet haalbaar/gewenst. Lees : een programma kiezen

440 Privacy – In 2017-2018 in de top 3 van meest gevraagde programma’s

Samenvatting :

Chat-apps worden door leerlingen graag gebruikt om met vrienden contact te houden. Met de sociale media daarentegen kun je heel de wereld bereiken. Of wordt je voor heel de wereld zichtbaar, het is maar hoe je het bekijkt. Dat besef hebben leerlingen veelal niet, bij het plaatsen van privé-informatie, een berichtje of bij het taggen van foto’s. Daarom tonen we het in dit programma concreet. En hoe je op een verstandig manier online actief kunt zijn.

De spreker focust eerst op onze online privacy. Leerlingen hebben er doorgaans geen idee van hoeveel mensen hun berichtjes op Facebook kunnen lezen. We bekijken we dit heel concreet. Het is best fijn dat een bericht zo gemakkelijk verspreid wordt, maar wat moet je doen als je een bericht juist in beperkte kring wil houden ? Na de babbelpauze volgen aansluitende items.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
441Kleine privacy60
Pauze10
442Kat op Instagram20
445Gratis apps & accounts20
Totaal120

Tip : Combineer de theorie van dit programma met de praktijk van  ‘740 Veilig internet & ICT‘.

540 Identiteit & imago – NIEUW THEMA

Samenvatting :

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
541Echte vrienden15
542Mijn selfie & ik15
543Hoe toon ik me ?15
544A day in my life15NIEUW
545Populair20
Totaal90
640 Seksualiteit – In 2017-2018 in de top 3 van meest gevraagde programma’s 

Samenvatting :

De meeste leerlingen in de eerste graad zijn nog niet toe aan een seksuele relatie. Toch hebben velen al intieme foto’s gezien of weten ze dat sommige leerlingen er iets mee zijn tegengekomen. Het is dan ook hét het moment om hen hiervoor te sensibiliseren. We starten met de vraag wat je zou doen als iemand je vraagt om een pikante foto. We bekijken hoever een foto online verspreid kan geraken en wat je best doet als je ‘per toeval’ een intieme foto ontvangt.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
641Intieme foto gevraagd10
642Snapchat shit30
643Intieme foto verspreid10
644Intieme foto ontvangen10
Totaal70
740 Veilig internet & ICT

Samenvatting :

Je privacy op publieke sociale media als Facebook heb je deels zelf in de hand. Bv. door ervoor te zorgen dat alleen je vrienden je berichten kunnen zien. Of je niet zomaar laten taggen op foto’s. Er is evenwel meer : Facebook en andere sociale media zijn gratis. Daar staat een prijs tegenover, die van onze privacy. Ook dat heb je deels zelf in de hand. Bv. door (indien gewenst) van die sociale media geen gebruik te maken of (indien mogelijk) je privacy-instellingen aan te passen. Complexe zaken op een eenvoudige manier gebracht. Nadien volgt de praktijk : hoe kun je je instellingen zò aanpassen dat je (een beetje) meer beveiligd bent qua privacy en tegen pestproblemen.

Tip : Voorzie aansluitend een lesuur waarin de leerlingen onder begeleiding van hun (klas)-leerkracht hun Facebook-instellingen op punt zetten.

Programma :

ItemsMinutenOpmerking
Intro10
741Veilig wachtwoord20
745Facebook instellingen20
746Privacy-instellingen sociale media20Ontwerp
Totaal70
840 Wetten & afspraken – NIEUW THEMA 

Samenvatting :

Programma :

ItemsTijdsduurOpmerking
Intro10
841Wat mag met foto's ?50NIEUW
842Getagd op Facebook10
Totaal70

 


Items

De beschrijvingen worden geüpdated in de komende maanden. 

Tip : Niet alle items staan beschreven op deze pagina :

  • De beschrijving van de items met het cijfer 5 in het midden vind je bij het aanbod voor leerlingen 2e graad SO.
  • De beschrijving van de items met het cijfer 6 in het midden vind je bij het aanbod voor leerlingen 3e graad SO.

Intro

Inleiding & slot van de presentatie. Komt in een presentatie uiteraard maar 1 keer voor.

Pauze

Bij een presentatie van meer dan 1 lesuur kan halfweg een ‘babbelpauze’ van enkele minuten voorzien worden. Bij een presentatie van meer dan 2 uur is een langere pauze (speeltijd) aangewezen. Een pauze telt voor de kostprijs standaard mee als presentatietijd.

141 Smartphone, smart friends ?

De voorbije 40 jaar kenden we een ganse evolutie van de draadloze telefoon over de gsm naar de smartphone. Toch is er méér veranderd dan louter techniek : de smartphone heeft een grote invloed in waar we mee bezig zijn – met de smartphone – en hoe we met elkaar omgaan – via de smartphone. Meer en meer jongeren storen zich hier aan, zeker als hun vriend(in) hen geen blik gunt omdat hij/zij met iets anders bezig is : zijn/haar smartphone. We bekijken het fenomeen en hoe je het kunt aanpakken bij de ander, bij jezelf of samen.

143 Smombies en addicts

Jongeren lopen vandaag als smombies – of ‘smartphone zombies’ – op straat én over straat, redelijk gevaarlijk. Meer en meer jongeren kun je ook behoorlijk verslaafd noemen aan hun smartphone, of beter : aan de sociale media. Behoorlijk indringend ! Dit item ronden we af met tips om weer controle te krijgen over je sociale leven.

241 Kritisch kijken

‘Het is waar, want het stond op internet’. Een dooddoener die leerlingen nog steeds hanteren. In dit item kijken we kritisch naar nieuws, foto’s, filmclips, … en gaan na hoe je kunt weten wat waar is of fake.

242 Echt of bewerkt ?

Je komt online geregeld fantastische foto’s tegen waarbij je twijfelt of wat je ziet wel kan. Terecht : het standpunt van de fotograaf kan een ‘verkeerde’ indruk geven, beeldbewerking is courant. We bekijken dat bij heel wat foto’s en geven een gemakkelijke tip om na te gaan of een foto echt is of bewerkt.

243 Fake nieuws – NIEUW

Fake nieuws is online overal aanwezig : op krantensites (helaas !) of in virale filmpjes. We bekijken hoe je kunt weten of nieuws waar is of niet en waaraan je fake virals kunt herkennen.

341 Wat is digitaal pesten ?

We plaatsen pesten tegenover plagen en kattenkwaad, bekijken hoe online grapjes gemakkelijk verkeerd overkomen en vergelijken offline met online pesten. We bekijken ook de klassenpagina’s of chatgroepen van de klas online : wie mag/moet erbij, wat met online uitsluiten, negeren en samenspannen ?

342 Digitaal pesten & de omstaanders

Wat kun je doen als je getuige bent van online gepest ? Meer dan veel jongeren denken. Al vraagt het soms lef om te durven opkomen voor de goede sfeer in de klas.

343 Digitaal pesten & de gepeste

Wat kun je doen als je online gepest wordt ? Wat werkt niet ?

344 Digitaal pesten & de pester

Wat te denken over pestkoppen ? Hun argumenten worden getoetst op hun waarheidsgehalte, waarna de spreker jongeren aanmoedigt om sociaal vooral positief te scoren.

345 Gepest online melden

Wat kun je doen als je online gepest wordt of online pestberichten ziet ? De spreker toont concreet hoe je een pestfilmpje op You-Tube en een pestpagina op Facebook kunt rapporteren.

441 Kleine privacy

Chat-apps worden door leerlingen graag gebruikt om met vrienden contact te houden. Met de sociale media daarentegen kun je heel de wereld bereiken. Of wordt je voor heel de wereld zichtbaar, het is maar hoe je het bekijkt. Dat besef hebben leerlingen veelal niet, bij het plaatsen van privé-informatie, een berichtje of bij het taggen van foto’s. Daarom tonen we het in dit programma concreet. En hoe je op een verstandig manier online actief kunt zijn.

442 Kat op Instagram

Elke foto die we online plaatsen, bevat onzichtbaar extra informatie : de EXIF-gegevens. Het gaat om heel wat gegevens die min of meer persoonlijk zijn en waar velen geen flauw benul van hebben. Voor dit item volgen we de foto van een Gentse huiskat die op Instagram werd geplaatst en toon ik hoe gemakkelijk je kunt terugvinden waar die kat (en diens eigenaar) wonen. Ik pleit ervoor om kritisch te kiezen welke persoonlijke gegevens je online prijsgeeft en toon hoe je EXIF-gegevens kunt verwijderen.

445 Gratis apps & accounts

Je privacy op publieke sociale media als Facebook heb je deels zelf in de hand. Bv. door ervoor te zorgen dat alleen je vrienden je berichten kunnen zien. Of je niet zomaar laten taggen op foto’s. Er is evenwel meer : Sociale media zijn gratis. Daar staat een prijs tegenover, die van onze privacy. Ook dat heb je deels zelf in de hand. Bv. door (indien gewenst) van die sociale media geen gebruik te maken of (indien mogelijk) je privacy-instellingen aan te passen. Complexe zaken op een eenvoudige manier gebracht.

444 Getagd op Facebook – NIEUW

Het nieuwe normaal : mensen nemen foto’s, plaatsen die op Facebook en taggen je. Dat is ook de bedoeling … van Facebook. En best handig. Toch wil niet iedereen dat. In dit item focussen we op het taggen en getagd worden : wat is er mis mee, wat kun je eraan doen ?

541 Echte vrienden – NIEUW

In dit item nemen we onze vrienden onder de loep : hoeveel vrienden hebben we online en offline ? Wat mogen zij over ons weten, hoe tonen we ons ? Wat betekent dit t.a.v. wie online onze vrienden zijn : tonen ze zich echt zoals ze zijn ?

542 Populair

Vandaag ben je maar iemand als je online populair bent : veel vrienden, veel volgers, … als het maar veel is. Eerst volgen we het verhaal van een meisje dat heel veel volgers wenste en dat op een bizarre manier realiseerde. Als alternatief stellen we voor om uit te pakken met wat je kunt, dat mag immers best gezien worden.

641 Intieme foto online

We starten met de vraag wat je zou doen als iemand je vraagt om een pikante foto. We bekijken hoever een foto online verspreid kan geraken.

642 Snapchat-shit

Snapchat is een leuke app op je smartphone. Hoe veilig is Snapchat ? We bekijken hoe foto’s toch verspreid kunnen raken en hoe je dat voor intieme foto’s kunt voorkomen.

643 Intieme foto verspreid

We bekijken wat je best doet als je ‘per toeval’ een intieme foto ontvangt.

741 Veilig wachtwoord

Wat is een veilig wachtwoord ? Ik laat enkele vrijwilligers hun wachtwoord testen op kraakbaarheid en vertel hoe je kunt zorgen voor een niet-te-kraken-wachtwoord. Tip : met een combinatie van letters, cijfers en leestekens kom je er vandaag (helaas) niet meer !

742 Anoniem pesten

Online tonen leerlingen minder remmingen dan offline. Dat is nog meer het geval als ze het idee hebben dat niemand kan weten wie een pestbericht verstuurd heeft via mail of sms of wie achter een online account zit. Helaas voor hen is dat niet de realiteit : van elke mail is te traceren van waar die komt, van elk sms-je is te zien van waar die verstuurd werd, een twitterbericht verstuurd met de gsm kan soms gelokaliseerd worden. Dit toon ik heel concreet : behoorlijk onthutsend voor leerlingen die denken online anoniem bezig te kunnen zijn !

743 Scoren met je presentatie

Het brengen van een korte presentatie is voor veel leerlingen een schooltaak ‘met uitdaging’.  Een presentatie bijwonen van een spreker kan voor hen al inspirerend zijn. In dit item krijgen ze extra tips : hoe kun je publiek mee hebben binnen de minuut, wat kan maken dat je volledig de mist in gaat ?

744 Fake vriend

Op sociale media kun je heel leuke jongens en meisjes leren kennen. Helaas zijn nogal wat online profielen fake. Soms zitten daar ook volwassenen tussen die uit zijn op misbruik. In dit item zoomen we in op het verhaal van Lisa, een meisje van 13 uit Nederland die zomer 2015 gedurende enkele dagen vermist was : hoe je aan het online profiel van haar ‘vriend’ kon merken dat er iets fout mee was en hoe ontdekt werd dat diens foto vals was.

745 Facebook instellingen

Facebook is een fantastisch sociaal medium, maar ook een plek waar je privacy bedreigd wordt, alsook waar gepest wordt. Dat heb je deels zelf in de hand. Ik laat een vrijwilliger inloggen en bekijk nìet zijn/haar tijdlijn, maar bespreek de belangrijkste knopjes van de instellingen om je Facebook méér privacy-veilig en/of pest-veilig te maken.

 

Print Friendly, PDF & Email